साताऱ्यात भीमाई स्मारकासाठी तात्काळ शासन निर्णय घ्या!

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या बालपणीच्या वास्तव्यस्थळासह महामाता भीमाई स्मृतीस्थळाचा आंतरराष्ट्रीय दर्जाने विकास करण्याची मागणी

सातारा , दी.१३:-: महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या बालपणीच्या वास्तव्याशी संबंधित ऐतिहासिक घर तसेच महामाता भीमाई यांच्या स्मृतीस्थळाचे तातडीने जतन, संवर्धन आणि विकास करून आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे भव्य स्मारक उभारावे, अशी जोरदार मागणी रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आंबेडकर)च्या वतीने करण्यात आली आहे.

या मागणीसंदर्भातील निवेदन पालकमंत्री ना. शंभूराज देसाई, प्रसारमाध्यमे आणि संबंधित प्रशासनाकडे सादर करण्यात आले. जिल्हाधिकारी कार्यालयासमोर ज्येष्ठ पत्रकार अनिल वीर यांना जिल्हाध्यक्ष मदन खंकाळ यांनी निवेदन सुपूर्द केले. यावेळी कामगार युनियनचे जिल्हाध्यक्ष राम मदाळे, विजय ओव्हाळ, किरण ओव्हाळ, जय गव्हाळे, किशोर डेंगळे, योगेश माने, समाधान कांबळे, वारकरी सुभाष मदने तसेच अॅड. विलास वहागावकर उपस्थित होते.

५० वर्षांची मागणी; शासन अजूनही उदासीन?

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जीवनाशी संबंधित सातारा जिल्ह्यातील ऐतिहासिक स्थळांना सामाजिक, ऐतिहासिक आणि प्रेरणादायी महत्त्व आहे. बाबासाहेबांच्या लहानपणीच्या वास्तव्याशी संबंधित घराचे स्मारक तसेच महामाता भीमाई यांच्या स्मृतीस्थळाचे जतन व विकास करण्याची मागणी आंबेडकरी अनुयायांकडून गेल्या अनेक दशकांपासून सातत्याने केली जात आहे.

महामाता भीमाई यांच्या निधनानंतर तत्कालीन परिस्थितीत ज्या ठिकाणी त्यांच्यावर अंत्यविधी करण्यात आला, त्या पवित्र स्थळाचे स्मारक म्हणून जतन करणे ही केवळ एका समाजाची मागणी नसून महाराष्ट्राच्या सामाजिक इतिहासाचे संवर्धन करण्याची जबाबदारी आहे, अशी भूमिका रिपब्लिकन पक्षाने मांडली आहे.

मात्र, सुमारे ५० वर्षांपासून मागणी होत असूनही शासनाच्या उदासीनतेमुळे या ऐतिहासिक स्थळांचा अपेक्षित विकास झालेला नाही, असा आरोप निवेदनातून करण्यात आला आहे.

स्मारकावर कोणाचेही राजकीय वर्चस्व नको

स्मारकांच्या उभारणीच्या प्रश्नावर आपापसातील मतभेदांमुळेही गुंतागुंत निर्माण झाली असल्याचे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे हे स्मारक कोणत्याही व्यक्ती, संस्था, गट किंवा राजकीय अधिपत्याखाली न ठेवता शासनाच्या देखरेखीखाली स्वतंत्र आणि स्वायत्त पद्धतीने विकसित करावे, अशी मागणी करण्यात आली आहे.

या स्मारकात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून ऐतिहासिक संदर्भ, संग्रहालय, संशोधन केंद्र, ग्रंथालय, डिजिटल माहिती केंद्र आणि देश-विदेशातील पर्यटक व अभ्यासकांना आकर्षित करणाऱ्या सुविधा निर्माण कराव्यात, अशी मागणी आहे.

बाबासाहेब आणि महामाता भीमाईंचा संघर्ष नव्या पिढीसमोर आणण्याची मागणी

या स्मारकाच्या माध्यमातून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, महामाता भीमाई आणि त्यांच्या कुटुंबाच्या संघर्षमय जीवनाचा इतिहास पुढील पिढ्यांसमोर प्रभावीपणे मांडता येईल. सातारा जिल्ह्याला एक महत्त्वाचे ऐतिहासिक, वैचारिक आणि पर्यटनस्थळ मिळू शकते, असा विश्वास पक्षाने व्यक्त केला आहे.

रिपब्लिकन पक्षाच्या प्रमुख मागण्या

- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या बालपणीच्या वास्तव्याशी संबंधित ऐतिहासिक घराचे तातडीने शासकीय पातळीवर संवर्धन व विकास करावा.

- महामाता भीमाई यांच्या स्मृतीस्थळाचे अधिकृत स्मारक म्हणून जतन व विकास करावा.

- दोन्ही स्थळांचा एकत्रित विकास आराखडा तयार करून आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे भव्य स्मारक उभारावे.

- स्मारकासाठी स्वतंत्र आणि स्वायत्त व्यवस्थापन यंत्रणा निर्माण करावी.

- इतिहासतज्ज्ञ, पुरातत्त्वतज्ज्ञ, वास्तुविशारद, सामाजिक कार्यकर्ते आणि आंबेडकरी विचारवंतांचा समावेश असलेली समिती स्थापन करावी.

- स्मारक परिसरात संग्रहालय, ग्रंथालय, संशोधन केंद्र, डिजिटल दालन आणि ऐतिहासिक माहिती केंद्र उभारावे.

- स्मारकाच्या विकासासाठी आवश्यक निधी तातडीने मंजूर करून निश्चित कालमर्यादेत काम पूर्ण करावे.

- गेल्या ५० वर्षांत या मागणीसंदर्भात शासन स्तरावर झालेल्या कार्यवाहीचा अहवाल सार्वजनिक करावा.

निर्णय न झाल्यास ‘एक लढा बाबासाहेबांसाठी’ आंदोलनाचा इशारा

शासनाने या मागण्यांबाबत तातडीने सकारात्मक निर्णय न घेतल्यास महाराष्ट्र कार्यकारिणीचे पदाधिकारी आणि महाराष्ट्र महासचिव दादासाहेब ओव्हाळ यांच्या नेतृत्वाखाली रिपब्लिकन कार्यकर्त्यांच्या वतीने ‘एक लढा बाबासाहेबांसाठी’ या आंदोलनाच्या माध्यमातून लोकशाही मार्गाने तीव्र आंदोलन छेडण्यात येईल, असा इशारा देण्यात आला आहे.

दरम्यान, १५ ऑगस्ट २०२६ रोजी पालकमंत्र्यांच्या दौऱ्यावेळी प्रशासनाच्या निषेधार्थ शांततामय लोकशाही आंदोलन करण्यात येणार असल्याचे पक्षाच्या वतीने सांगण्यात आले.

शासनाने या प्रश्नाकडे गांभीर्याने पाहून तातडीने ठोस निर्णय घ्यावा. अन्यथा या प्रश्नासाठी व्यापक जनआंदोलन उभारण्याची वेळ येईल, असा इशारा देण्यात आला आहे.

“ही मागणी कोणत्याही व्यक्तीविरोधात नसून महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि महामाता भीमाई यांच्या ऐतिहासिक वारशाचा सन्मान, जतन आणि संवर्धन करण्यासाठी आहे,” अशी स्पष्ट भूमिका रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आंबेडकर)ने घेतली आहे.